آیا می‌دانستید که  طبق آمار سال 1403 در  بسیاری از استان های کشور بیش از 50 درصد از ازدواج‌ها  به طلاق منجر می‌شود؟ این واقعیت تلخ می‌تواند برای بسیاری از زوج‌ها به یک چالش جدی تبدیل شود. وقتی زندگی مشترک به یک میدان جنگ تبدیل می‌شود، راه‌حل‌های سنتی ممکن است کارآمد نباشند. در چنین شرایطی، داوری در طلاق می‌تواند یک گزینه مؤثر باشد. این فرآیند به زوجین کمک می‌کند تا بدون ورود به دنیای پیچیده دادگاه‌ها و تنش‌های قانونی، مشکلات خود را به‌طور مسالمت‌آمیز حل کنند. در ادامه این مقاله، به بررسی مراحل، هزینه‌ها و تأثیرات نظریه داوران در فرآیند طلاق خواهیم پرداخت.

معرفی داور به دادگاه یعنی چه؟

معرفی داور به دادگاه به معنای ارائه مشخصات فردی که به‌عنوان داور انتخاب شده است، به دادگاه می‌باشد. این فرآیند شامل تکمیل یک متن رسمی است که در آن نام، مشخصات و رابطه داور با زوجین ذکر می‌شود. پس از دریافت این معرفی‌نامه، دادگاه صلاحیت داور را بررسی کرده و در صورت تأیید، داور به‌عنوان مرجع حل اختلافات تعیین می‌شود.

داوری در طلاق توافقی به چه معناست 

در طلاق توافقی، زوجین به توافق در مورد تمامی جنبه‌های مربوط به جدایی خود، از جمله مهریه، نفقه، اجرت‌المثل، حضانت فرزندان و ملاقات آن‌ها می‌رسند. به این ترتیب، در این نوع طلاق، نیاز به ارجاع به داوری وجود ندارد و دادگاه می‌تواند به‌صورت مستقیم رأی طلاق را صادر کند.

ماده ۲۷ قانون حمایت خانواده به‌وضوح بیان می‌کند:

در طلاق توافقی، چنانچه اصحاب دعوا بر همه امور توافق نمایند، دادگاه به صدور گواهی عدم امکان سازش اقدام و مراتب را به دفتر رسمی طلاق اعلام می‌نماید.

بنابراین، اگر زوجین در تمامی مسائل به توافق برسند، نیازی به داوری نیست و وکیل طلاق توافقی می‌تواند پرونده را مستقیماً در دادگاه پیگیری کند. اما در صورتی که اختلافی در برخی از مسائل وجود داشته باشد، می‌توان از داوری استفاده کرد. در این حالت، داور تنها در مورد مسائل مورد اختلاف نظر اظهار نظر می‌کند و تصمیم نهایی بر عهده دادگاه خواهد بود.

داوری در طلاق یک‌طرفه

در طلاق یک‌طرفه، یکی از طرفین خواستار جدایی است و طرف دیگر ممکن است به این جدایی رضایت ندهد. در این نوع داوری:

• طرف درخواست‌کننده باید دلایل خود را برای جدایی به داور ارائه کند.

• داور در این حالت تلاش می‌کند تا با استفاده از مهارت‌های مشاوره‌ای و گفتگو، طرفین را به توافق برساند. اگر این تلاش‌ها به نتیجه نرسد، داور می‌تواند نظریه‌ای مبنی بر عدم امکان ادامه زندگی مشترک صادر کند.

ارجاع به داوری در طلاق

ارجاع به داوری در مواردی اتفاق می‌افتد که دادگاه تصمیم می‌گیرد برای حل اختلافات بین طرفین، آن‌ها را به داوری ارجاع دهد. این ارجاع می‌تواند در هر دو نوع طلاق (توافقی و یک‌طرفه) انجام شود، ولی در طلاق توافقی، معمولاً در مواردی که فقط بخشی از مسائل نیاز به بررسی دارند، انجام می‌شود.

فرق داوری در طلاق یک طرفه با طلاق توافقی

در مجموع، در طلاق توافقی، نقش داور تنها در مواردی که زوجین در مورد برخی مسائل به توافق نرسیده‌اند، وجود دارد. در حالی که در طلاق یک‌طرفه، داور می‌تواند به‌طور فعال در فرآیند تصمیم‌گیری و حل اختلافات بین طرفین نقش داشته باشد.

متن معرفی داور به دادگاه

اگر می‌خواهید داوری را معرفی کنید، نمونه متن زیر می‌تواند به شما کمک کند:

متن معرفی داور:
با سلام و احترام
اینجانب ………… (نام و نام خانوادگی)، در راستای اجرای ماده 27 قانون حمایت خانواده، آقای/خانم ………… (نام داور) را به‌عنوان داور در پرونده به شماره ………… معرفی می‌نمایم.

 شرایط انتخاب و معرفی داور

• آشنایی با مسائل خانوادگی و روابط زوجین

• بالای ۳۰ سال سن (در اکثر شعبات این شروط رعایت می‌شود)

• رابطه نزدیک با زوجین

طبق ماده 28 قانون حمایت خانواده، داور باید از بستگان طرفین باشد، مگر اینکه انتخاب فردی خارج از بستگان به نفع روند داوری باشد. این انتخاب مشروط به بی‌طرفی و آگاهی داور از مسائل خانواده و طلاق است. در صورت نبود داور مناسب، دادگاه می‌تواند از کارشناسان رسمی دادگستری به‌عنوان داور استفاده کند.

خیلی از کاربر ها این سوال را مطرح میکنند که

 آیا داور می تواند زن باشد ؟

در پاسخ به این سوال باید گفت که هیچ محدودیتی برای جنسیت داور وجود ندارد. انتخاب زن به‌عنوان داور، به‌ویژه در مواردی که مسئله‌ی طلاق از سوی زوجه مطرح باشد، مرسوم است

 تصمیم‌گیری دادگاه پس از نظریه داور

پس از پایان جلسات داوری، نظریه‌ای از سوی داوران به دادگاه ارائه می‌شود. اگر داوران بر سر سازش زوجین توافق کنند، دادگاه حکم سازش را صادر می‌کند. در غیر این صورت، داوری تنها به‌عنوان یک نظر مشورتی برای قاضی مطرح می‌شود.

• آیا بعد از داوری قاضی حکم طلاق را صادر می‌کند؟
  بله، اگر داوری به سازش منتهی نشود و قاضی دلایل طلاق را موجه تشخیص دهد، اقدام به صدور گواهی عدم امکان سازش می‌کند. این گواهی برای اجرای صیغه طلاق در دفاتر ثبت طلاق لازم است.

• مدت زمان صدور حکم پس از داوری: معمولاً پس از ارائه نظریه داور، بسته به شلوغی دادگاه، صدور رای نهایی بین یک تا دو ماه زمان می‌برد.

هزینه داوری در طلاق

بر اساس ماده 15 آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت خانواده، هزینه داوری در طلاق ۱۰۰ هزار تومان است. طبق ماده 5 قانون حمایت خانواده، اگر یکی از زوجین تمکن مالی نداشته باشد، می‌تواند با تایید دادگاه از پرداخت این هزینه معاف شود.

 تعداد جلسات داوری طلاق  و محتوای جلسات  

معمولاً فرآیند داوری طی دو تا سه  جلسه انجام می‌شود. در این جلسات، هر یک از طرفین مشکلات خود را بیان می‌کنند و داوران سعی می‌کنند راه‌حلی برای سازش پیدا کنند.

در جلسه داوری طلاق چه بگوییم؟

زوجین باید مشکلات، انتظارات و شرایط خود را به‌وضوح بیان کنند. تأکید بر مصالحه و ارائه پیشنهادات معقول می‌تواند تاثیر مثبتی در نتیجه جلسات داشته باشد.

مدت‌زمان کل فرآیند داوری: از زمان ارجاع پرونده به داوران تا ارائه نظریه به دادگاه، معمولاً 15 تا 30 روز به طول می‌انجامد.

مراحل بعد از داوری و صدور حکم طلاق

پس از ارائه نظریه داوران به دادگاه:

1. اگر سازش ممکن باشد: دادگاه به زوجین پیشنهاد می‌کند تا در کنار هم به زندگی ادامه دهند.

2. اگر نظریه داوران بر طلاق باشد: قاضی حکم طلاق را صادر می‌کند، که این مرحله معمولاً چند هفته زمان می‌برد.

نمونه نظریه داور زوجه

موضوع: تقدیم نظریه داوری زوجه
ریاست محترم شعبه … دادگاه خانواده

با سلام
احتراماً، عطف به پرونده کلاسه … و در راستای ارجاع امر به داوری، اینجانب ………… به‌عنوان داور زوجه نظریه خود را به شرح زیر اعلام می‌دارم:

با تلاش‌های متعدد برای اصلاح ذات‌البین، متاسفانه به دلیل عسر و حرج ناشی از رفتار زوج، زوجه تمایلی به ادامه زندگی ندارد. وی همچنین حاضر است از مهریه و سایر حقوق مالی خود صرف‌نظر کند. با توجه به بررسی‌های صورت‌گرفته، ادامه زندگی برای زوجین غیرممکن و به زیان طرفین است.

با تقدیم نظریه خود، درخواست صدور حکم مقتضی را دارم.

با تشکر
نام و نام خانوادگی داور زوجه
تاریخ: …………

نمونه نظریه داور زوج

موضوع: تقدیم نظریه داوری زوج
ریاست محترم شعبه … دادگاه خانواده

با سلام
احتراماً، عطف به پرونده کلاسه … و با توجه به ارجاع امر به داوری، اینجانب ………… به‌عنوان داور زوج، نظریه خود را به شرح زیر تقدیم می‌دارم:

پس از تلاش‌های متعدد برای میانجی‌گری، مشخص شد که به دلیل عدم اعتماد و اختلافات عمیق، امکان ادامه زندگی مشترک میان زوجین وجود ندارد. زوج تمایل به ادامه زندگی دارد، اما زوجه اصرار بر طلاق دارد. با توجه به شرایط موجود، پیشنهاد می‌دهم که حکم طلاق صادر شود.

با تقدیم نظریه خود، درخواست صدور حکم مقتضی را دارم.

با تشکر
نام و نام خانوادگی داور زوج
تاریخ: …………