آیا ایجاد مزاحمت از طریق تلگرام قابل شکایت است؟

بله، ایجاد مزاحمت از طریق تلگرام یک جرم کیفری است و شما می‌توانید با داشتن مدارکی مانند اسکرین‌شات از چت‌ها، از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و دادسرای جرایم رایانه‌ای از فرد مزاحم شکایت کنید. قانون‌گذار این حق را به شما داده است تا در برابر هرگونه پیام توهین‌آمیز، تهدید یا اخاذی در این شبکه اجتماعی اقدام قانونی انجام دهید. اگر فردی آرامش شما را سلب کرده است، همین حالا روند پیگیری را آغاز کنید.

شکایت از مزاحمت در تلگرام و پیگیری قانونی آن

آیا مزاحمت در تلگرام جرم است؟

در قوانین حقوقی ایران، هر فعل یا ترک فعلی که در قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد، جرم تلقی می‌شود. مزاحمت در تلگرام نیز به دلیل بستر ارتباطی آن، مشمول قوانین جرایم مخابراتی است. عنصر اصلی اثبات این جرم، سلب آسایش و ایجاد ناراحتی برای شخصی است که مورد مزاحمت قرار گرفته است.

فرد مزاحم باید با علم، اطلاع و قصد آزار دست به این کار زده باشد. مطابق ماده ۶۴۱ قانون مجازات اسلامی، هر شخصی که به وسیله تلفن یا دستگاه‌های مخابراتی برای اشخاص دیگر مزاحمت ایجاد کند، به یک تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد.

اگر این رفتار مجرمانه با اعمالی نظیر نشر اکاذیب (یعنی پخش اخبار دروغ برای آسیب زدن به فرد یا تشویش ذهن دیگران) همراه شود، مجازات سنگین‌تری در پی دارد. در این حالت، مجرم به دو ماه تا دو سال حبس و ۷۴ ضربه شلاق محکوم می‌شود. برای کسب اطلاعات تکمیلی می‌توانید به بخش مجازات توهین و افترا در فضای مجازی در سایت وکیل کده مراجعه کنید.

در چه مواردی می‌توان از مزاحم تلگرامی شکایت کرد؟

دریافت یک پیام ساده از فردی ناشناس مصداق مزاحمت نیست. قانون‌گذار موارد مشخصی را تعیین کرده است که با استناد به آن‌ها می‌توانید پرونده کیفری تشکیل دهید. شما در صورت مواجهه با رفتارهای زیر حق شکایت دارید:

• ارسال پیام‌های مکرر و بی‌وقفه به قصد آزار روحی فرد.

• تماس‌های زیاد از طریق تلگرام که سلب آرامش کند.

• تهدید به قتل، اخاذی مالی و باج‌خواهی.

• تهدید به افشای اسرار خانوادگی یا انتشار عکس‌های خصوصی.

• فحاشی، توهین و وادار کردن قربانی به اعمال منافی عفت (یعنی رفتارهای خلاف شرع و اخلاق جامعه) در ازای سکوت.

لازم نیست مجرم تهدیدهای خود را عملی کند تا شما حق شکایت پیدا کنید. صرف وقوع همین مزاحمت‌ها و تهدیدها در فضای چت، مجوز شما برای اقامه دعوی (یعنی ثبت دادخواست رسمی در مراجع قضایی) است.

مراحل و روش‌های شکایت از مزاحمت تلگرامی

چگونه از مزاحم تلگرامی شکایت کنیم؟

روند شکایت علیه مزاحمان در شبکه‌های اجتماعی خارجی پیچیدگی‌های خاص خود را دارد. مجرمان معمولاً با شماره‌های جعلی اکانت می‌سازند یا هویت واقعی خود را پنهان می‌کنند. سرورهای تلگرام در خارج از کشور قرار دارند که دسترسی مستقیم مقامات قضایی به اطلاعات متهم را پس از حذف اکانت بسیار دشوار می‌کند.

با وجود این چالش‌ها، مسیرهای قانونی مشخصی برای پیگیری وجود دارد. پیشنهاد می‌کنیم قبل از هر اقدامی، از یک وکیل سایبری مسلط به ادله دیجیتال کمک بگیرید و سپس از دو روش زیر اقدام کنید. در این زمینه بررسی انتخاب بهترین وکیل سایبری به شما کمک خواهد کرد.

شکایت از طریق پلیس فتا

پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات (فتا) مرجع تامین امنیت سایبری است. شما می‌توانید به سایت اینترنتی سایبر پلیس مراجعه کرده و در بخش ثبت شکایات، ماجرا را همراه با مدارک خود ثبت کنید.

روش دیگر، مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی است. در این دفاتر، سامانه شکایت شما را ثبت می‌کند و اگر متهم را نمی‌شناسید، می‌توانید نام حساب کاربری او را قید کرده و درخواست شناسایی توسط پلیس فتا را ثبت کنید.

شکایت از طریق دادسرای جرایم رایانه‌ای

دادسرای جرایم رایانه‌ای مرجع صالح قضایی برای رسیدگی به کلاهبرداری، سرقت، جعل اینترنتی و مزاحمت است. برای ثبت اینترنتی درخواست می‌توانید به سایت سخا عدل ایران مراجعه کنید.

مراحل کار به این صورت است که پس از ثبت درخواست اینترنتی، باید پرینت شکایت خود را به همراه تمام مدارک به شعبه دادگاه تحویل دهید. اگر ساکن تهران هستید باید به دادسرای ناحیه ۳۱ بروید و در سایر شهرها، دادسرای محل سکونت شما مسئول رسیدگی به پرونده است. پس از ثبت، پیامکی حاوی اطلاعات شعبه برای پیگیری‌های بعدی به دست شما می‌رسد.

نمونه‌ شکایت‌نامه مزاحمت تلگرامی

تنظیم یک متن حقوقی دقیق، مسیر رسیدگی قاضی را هموارتر می‌کند. متن زیر یک الگوی استاندارد برای ارائه به مراجع ذی‌صلاح است:

موضوع: شکایت بابت مزاحمت سایبری، توهین و تهدید

ریاست محترم دادسرای جرایم رایانه‌ای

احتراماً به استحضار می‌رساند، شخصی با آیدی و شماره حساب کاربری [درج آیدی] از تاریخ [درج تاریخ] مکرراً از طریق پیام‌رسان تلگرام اقدام به ارسال پیام‌های حاوی کلمات رکیک و تهدید به افشای اطلاعات شخصی اینجانب نموده است. این رفتار مجرمانه موجب سلب امنیت روانی بنده گردیده است. لذا با استناد به ماده ۶۴۱ قانون مجازات اسلامی، مستدعی است دستور فرمایید مراتب توسط پلیس محترم فتا پیگیری و مجرم شناسایی و مجازات گردد. کلیه مستندات از جمله اسکرین‌شات مکالمات ضمیمه پرونده است.

برای اثبات ادعاهای مطرح شده در شکواییه، ارائه مدارک مستند الزامی است. این مدارک را در جدول زیر دسته‌بندی کرده‌ایم:

پیگیری و شناسایی مزاحم تلگرامی

آیا مزاحمت تلگرام قابل پیگیری است؟

قابلیت پیگیری جرایم در این بستر به نوع پلتفرم مصرفی وابسته است. تلگرام اصلی رمزنگاری پیشرفته‌ای دارد و سرورهای آن خارج از دسترس نهادهای داخلی است. به دست آوردن محتوای پیام‌های این نسخه تقریبا غیرممکن است مگر آنکه خود تلگرام با ارائه مدارک قانونی توسط دولت همکاری کند.

اما اگر مزاحم از نسخه‌های غیررسمی مانند موبوگرام یا تلگرام طلایی استفاده کند، پیگیری بسیار ساده است. سرور این پیام‌رسان‌های مشابه در داخل کشور قرار دارد و پلیس فتا به راحتی می‌تواند به پیام‌های خصوصی افراد در این برنامه‌ها دسترسی پیدا کند. 

مزاحم تلگرامی چگونه شناسایی می‌شود؟

متخصصان اینترنت و کارشناسان سایبری قوه قضاییه پس از ثبت شکایت، حکم دریافت اطلاعات متادیتا (یعنی داده‌های پس‌زمینه فعالیت کاربر) را اخذ می‌کنند. پلیس فتا با بهره‌گیری از ترفندهای مهندسی شبکه و علم سایبر فارنزیک (ردیابی شواهد دیجیتالی)، اقدام به پیگیری می‌کند.

آن‌ها از طریق ردیابی آی‌پی گوشی تلفن همراه و ایمیل ثبت شده برای صاحب حساب، مکان و مشخصات فرد مجرم را استخراج می‌کنند. اگر متهم اکانت خود را با شماره تلفن‌های اپراتورهای داخلی ساخته باشد، شناسایی او قطعی خواهد بود.

ردیابی اکانت تلگرام توسط پلیس فتا

پیچیده‌ترین حالت زمانی است که متهم قبل از اقدام شما، اکانت خود را حذف (دیلیت) کند. با حذف اکانت در سرورهای خارجی تلگرام، تمام داده‌های مرتبط نیز پاک می‌شود و ردیابی مستقیم آن عملاً غیرممکن می‌گردد.

با این حال، شما نباید از حقوق خود چشم‌پوشی کنید. قاضی رسیدگی‌کننده اختیارات وسیعی دارد و می‌تواند صرفاً با استناد به اسکرین‌شات پیام‌ها و سایر قراین (نشانه‌های غیرمستقیم وقوع جرم)، انتساب جرم به متهم را تایید کند. وکیل متخصص می‌تواند از هر نشانه کوچکی به عنوان مدرک اثبات دعوا در دادسرا استفاده کرده و متهم را محکوم کن