مجازات حمل سلاح و مهمات در قانون 1404

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در برابر یک تهدید یا خطر جانی، به این فکر کنید که بهترین کار داشتن یک اسلحه برای محافظت شخصی نیست؟ این نگرانی کاملاً طبیعی است ، چون همه ما دنبال یک زندگی امن و آرام هستیم. اما حقیقت این است که قانون‌گذار ما به دلیل قدرت بالای آسیب‌رسانی این وسایل و جلوگیری از هرج‌ومرج، قوانین بسیار سخت‌گیرانه‌ای برای حمل سلاح در نظر گرفته است. جالب اینجاست که آمارها نشان می‌دهد حدود ۶۰ درصد از قتل‌هایی که با سلاح انجام شده، غیرعمد بوده است؛ یعنی فرد در لحظه عصبانیت کنترلش را از دست داده و از سلاحی که همراه داشته، استفاده کرده است. اینجاست که اهمیت دانستن دقیق قانون دوچندان می‌شود.

در این مقاله ، تمام جزئیات مربوط به قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز را، به خصوص با نگاهی به آخرین اصلاحات مهم مصوب ۱۴۰۴/۰۱/۲۰، برای شما توضیح می‌دهم. طوری که هم از حق و حقوق خود باخبر شوید و هم از عواقب ناآگاهی دوری کنید.

سلاح و مهمات از نگاه قانون: کدام موارد ممنوع هستند؟

قبل از هر چیز، باید بدانیم قانون دقیقاً چه چیزهایی را سلاح و مهمات می‌داند ، چون قاچاق، وارد و خارج کردن، ساخت، نگهداری، حمل یا هر نوع معامله‌ای روی این موارد، بدون مجوز کاملاً جرم محسوب می‌شود.

۱.سلاح‌های گرم و سرد 

قانون «سلاح» را به طور کلی به انواع سلاح‌های گرم و سرد جنگی و شکاری (چه گلوله‌زنی و چه غیر گلوله‌زنی) و مهمات یا قطعات مؤثر مربوط به آنها تعریف کرده است.

• سلاح گرم: سلاحی است که تخریب و کشتار در آن با نیروی گاز ناشی از سوختن باروت انجام می‌شود و استفاده از آن با صدا، شعله و حرارت همراه است.

سلاح‌های گرم شامل انواع سبک غیر خودکار (که با هر بار کشیدن ماشه یک گلوله شلیک می‌کند)، سبک خودکار (که با یک بار کشیدن ماشه تا زمانی که انگشت روی ماشه باشد تیراندازی می‌کند)، نیمه‌سنگین و سنگین هستند.

• سلاح سرد: این سلاح‌ها برعکس سلاح گرم، هنگام استفاده صد، شعله یا حرارت ایجاد نمی‌کنند.

موارد زیادی در این دسته قرار می‌گیرند، از چاقو، قمه، شمشیر و پنجه بکس  تا سرنیزه، کارد سنگری متداول در نیروهای مسلح، انواع افشانه‌های اشک‌آور، خواب‌آور و شوکرهای الکتریکی.

۲.حکم جدید سلاح‌های شکاری و بادی

حالا نکته جالب اینجاست که با اصلاحات جدید، قانون تکلیف سلاح‌های پی.سی.پی (PCP) را که بیشتر برای شکار یا تیراندازی ورزشی استفاده می‌شوند، مشخص کرده است:

• بالاتر از ۴۰ ژول: این نوع سلاح غیرمجاز محسوب می‌شود. دارندگان این سلاح‌ها موظف بودند ظرف سه ماه پس از ابلاغ دستورالعمل، آن را به وزارت دفاع تحویل دهند و در این صورت از مجازات معاف می‌شدند. اگر کسی داوطلبانه پس از مهلت نیز تحویل دهد، مجازات نگهداری او تخفیف یک تا دو درجه‌ای می‌گیرد.

• ۴۰ ژول و پایین‌تر: این سلاح‌ها تابع احکام سلاح شکاری هستند و باید برای آنها مجوز حمل و نگهداری گرفته شود. اگر درخواست مجوز رد شود، باید سلاح را تحویل دهند و بهای کارشناسی آن را دریافت کنند.

۳.اقلام و مواد تحت کنترل 

اقلام و مواد تحت کنترل هم شامل انواع مواد محترقه، ناریه (مانند دینامیت)، منفجره (نظامی و غیرنظامی)، شیمیایی، رادیواکتیو، میکروبی، گازهای بیهوش‌کننده، بی‌حس‌کننده و اشک‌آور، شوک‌دهنده‌ها و تجهیزات نظامی و انتظامی است.

جرم حمل و نگهداری سلاح چیست؟ 

حالا که انواع سلاح را شناختید، باید بدانید که نگهداری یا حمل هر نوع سلاح گرم یا سرد جنگی یا شکاری بدون مجوز، به طور قطع جرم است و طبق ماده ۶ اصلاح‌شده، مجازات مشخصی دارد.

مجازات نگهداری یا حمل غیرمجاز سلاح (ماده ۶ قانون)

ارزش‌گذاری سلاح‌ها توسط وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح انجام می‌شود.

مجازات سنگین‌تر در صورت تکرار یا زیاد بودن تعداد سلاح

خیلی‌ها وقتی وارد یک دعوای حقوقی می‌شوند، اولین چیزی که ذهنشان را مشغول می‌کند این است که اگر چندین سلاح همراه داشته باشند، تکلیف چیست ؟

• تکرار جرم: اگر کسی دوباره مرتکب جرم حمل یا نگهداری غیرمجاز شود، مجازات حبس او یک درجه تشدید می‌شود و حداقل و حداکثر جزای نقدی نیز یک و نیم برابر افزایش می‌یابد.

• حالت انبوه و تعداد زیاد (ماده ۷ اصلاحی): در صورت بالا بودن تعداد سلاح و مهمات، مجازات حبس یک درجه تشدید خواهد شد. برای مثال، حمل یا نگهداری بیش از سه قبضه سلاح شکاری یا بیش از سه قبضه سلاح گرم سبک غیر خودکار یا بیش از یک قبضه سلاح گرم سبک خودکار مشمول این تشدید مجازات است.

•  

قوانین حمل سلاح شکاری: با مجوز یا بدون مجوز؟

شاید برایتان سوال باشد که آیا سلاح شکاری هم همین حکم را دارد؟ بله! از میان تمام سلاح‌های گرم، فقط سلاح شکاری است که می‌توانید برای آن مجوز بگیرید.

۱.نگهداری اسلحه شکاری بدون جواز 

همان‌طور که در جدول بالا دیدید، حمل، خرید یا نگهداری غیرمجاز سلاح شکاری، حبس درجه شش (سه تا پنج برابر ارزش روز آن جزای نقدی) دارد.

اما نکته مهم اینجاست که حتی اگر مجوز داشته باشید، باید حواستان به تمدید آن باشد.

• عدم تمدید پروانه: اگر مدت مجوز حمل سلاح شکاری شما تمام شود و ظرف سه ماه برای تمدید اقدام نکنید، سلاح شما غیرمجاز به حساب می‌آید. مجازات این کار، جزای نقدی از ۳۰ میلیون تا ۶۰ میلیون ریال است (براساس آخرین اصلاحات).

• ممنوعیت تغییر در سلاح: به هیچ وجه حق ندارید در کالیبر، لوله یا آلات متحرک سلاح شکاری تغییر ایجاد کنید یا شماره و آرم آن را جعل نمایید. این کار، جزای نقدی ۳۰ میلیون تا ۱۲۰ میلیون ریال دارد.

۲. تحویل داوطلبانه سلاح شکاری 

قانون یک فرصت طلایی هم برای کسانی که ناخواسته یا از روی جهل، سلاح غیرمجاز دارند، در نظر گرفته است:

• در مهلت قانونی: اگر دارندگان غیرمجاز سلاح، مهمات یا اقلام تحت کنترل، داوطلبانه و در مهلت شش ماه از تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون، سلاح خود را به مراجع نظامی، انتظامی یا امنیتی تحویل دهند، از مجازات‌های مقرر معاف می‌شوند.

• استرداد سلاح شکاری: اگر سلاح تحویل داده شده، از نوع شکاری باشد و در مهلت مقرر تحویل شود، در صورت نداشتن سابقه محکومیت کیفری مؤثر و احراز شرایط، مقامات مسئول موظف هستند ظرف سه ماه آن را با صدور جواز حمل و نگهداری مسترد کنند.

مجازات حمل و نگهداری اقلام و مواد تحت کنترل

مجازات خرید، نگهداری یا حمل غیرمجاز اقلام و مواد تحت کنترل که پیش‌تر معرفی کردیم (مانند مواد منفجره، گازها و شوکرها) هم مجازات‌های سنگینی دارد (ماده ۱۲ قانون):

مجازات سایر جرایم مرتبط با سلاح

۱. دایر کردن مکان برای جرایم مرتبط با سلاح (ماده ۲۰ الحاقی)

اگر کسی مکانی را برای خرید و فروش، ساخت، مونتاژ یا تعمیر غیرمجاز سلاح دایر یا اداره کند، به حبس درجه چهار محکوم می‌شود.

اگر از این طریق وجه، مال یا منفعتی هم به دست آورده باشد، علاوه بر حبس، عواید حاصل از جرم ضبط و به جزای نقدی معادل دو تا پنج برابر عواید نیز محکوم می‌شود.

۲. مجازات حمل و نگهداری اسلحه تقلبی

شاید براتون سوال باشه که اگر اسلحه‌ای که حمل می‌کنید، تقلبی باشد، باز هم مجازات دارد؟ 

اصل بر این است که تنها عملی جرم است که در قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد. چون قانون برای حمل و نگهداری صرف اسلحه تقلبی مجازاتی تعیین نکرده، در حالت عادی جرم نیست.

اما توجه داشته باشید که اگر از آن سلاح تقلبی برای تظاهر یا قدرت‌نمایی، تهدید، اخاذی یا درگیری استفاده کنید، مشمول ماده ۶۱۷ قانون مجازات اسلامی شده و به حبس از شش ماه تا دو سال و تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهید شد.