خیر، امکان ارجاع به پزشکی قانونی برای بررسی رابطه نامشروع بدون دستور قضایی یا طرح شکایت رسمی وجود ندارد. انجام هرگونه معاینه یا آزمایش در پزشکی قانونی مستلزم طی مراحل قانونی و صدور دستور از سوی مراجع قضایی است و اقدام خودسرانه در این خصوص امکانپذیر نیست.
بررسی تخصصی و قانونی
بر اساس قوانین و رویه قضایی موجود در ایران، ارجاع افراد به سازمان پزشکی قانونی و انجام معاینات تخصصی توسط این سازمان، تابع ضوابط و مقررات خاصی است که هدف آن حفظ حقوق افراد، رعایت حریم خصوصی و تضمین اعتبار گزارشهای پزشکی قانونی در فرایند دادرسی است. در خصوص سوال مطرح شده، نکات حقوقی زیر قابل ذکر است:
- لزوم دستور قضایی: سازمان پزشکی قانونی جمهوری اسلامی ایران، یک نهاد تخصصی و مستقل است که خدمات کارشناسی خود را صرفاً با دستور و ارجاع مراجع قضایی (اعم از دادگاهها، دادسراها و ضابطین قضایی با مجوز مقام قضایی) ارائه میدهد. هیچ فردی نمیتواند به صورت خودسرانه و بدون مجوز قانونی، درخواست معاینه یا آزمایش در این سازمان را داشته باشد.
- حفظ حریم خصوصی: انجام معاینات پزشکی، به ویژه در مواردی که به حریم خصوصی افراد مربوط میشود، بدون رضایت صریح فرد و یا دستور مقام قضایی، نقض آشکار حقوق شهروندی و حریم خصوصی محسوب میگردد و میتواند تبعات حقوقی برای اقدامکننده در پی داشته باشد.
- روند قانونی طرح شکایت: برای بررسی ادعای رابطه نامشروع، ابتدا باید شکایت رسمی در مراجع قضایی (دادسرا) ثبت شود. پس از ثبت شکایت و در صورت لزوم و تشخیص مقام قضایی، دستور ارجاع به پزشکی قانونی برای معاینه و ارائه نظریه کارشناسی صادر خواهد شد. گزارش پزشکی قانونی در این مرحله، به عنوان یکی از ادله یا امارات در پرونده قضایی مورد بررسی قرار میگیرد.
- عدم اعتبار گزارش بدون مجوز: حتی در صورت امکانپذیری فرضی انجام معاینه بدون دستور قضایی، چنین گزارشی فاقد اعتبار قانونی لازم در مراجع قضایی خواهد بود و نمیتواند به عنوان دلیل در دادگاه مورد استناد قرار گیرد.
جمعبندی
این تحلیل بر اساس قوانین و رویههای قضایی جاری در جمهوری اسلامی ایران ارائه شده است و هرگونه اقدام در این خصوص باید از طریق مجاری قانونی و با رعایت حقوق افراد صورت پذیرد.