هزینه وکیل چک ضمانت برگشتی: از چه کسی می‌توانم بگیرم؟

بله، شما می‌توانید هزینه‌های وکیل خود را از مسئولین این اتفاق مطالبه کنید. مسئولیت اصلی با فردی است که چک را برخلاف توافق به امانت، خرج کرده است. دارنده نهایی نیز در صورت اثبات سوء نیت یا تقصیر در اقدامات خود، می‌تواند مسئول شناخته شود.

بررسی تخصصی و قانونی

مطالبه هزینه‌های دادرسی و خسارات ناشی از دعوا، از جمله حق‌الوکاله وکیل، در نظام حقوقی ایران تحت شرایطی قابل پیگیری است. در پرونده شما، با توجه به صدور رأی قطعی به نفع شما در دعوای حقوقی و ابطال اجراییه و استرداد چک، زمینه برای مطالبه این خسارات فراهم شده است.

• مبنای قانونی مطالبه خسارات:

  • ماده ۵۱۵ قانون آیین دادرسی مدنی: این ماده به خواهان اجازه می‌دهد که ضمن دادخواست یا در جریان دادرسی، جبران خسارات وارده از جمله خسارات ناشی از دادرسی را مطالبه کند. حق‌الوکاله وکیل نیز در صورت اثبات رابطه سببیت و تقصیر، جزء این خسارات محسوب می‌شود.
  • ماده ۵۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی: این ماده خسارات قابل مطالبه را شامل هزینه‌هایی می‌داند که برای اثبات دعوا یا دفاع لازم بوده است. حق‌الوکاله وکیل نیز از جمله این هزینه‌هاست.
  • قاعده تسبیب: بر اساس این قاعده، هر کس سبب ورود خسارت به دیگری شود، مسئول جبران آن است. در این پرونده، اقدامات فردی که چک امانی را خرج کرده و همچنین اقدامات دارنده نهایی که بدون توجه به ماهیت چک یا با سوء نیت آن را برگشت زده و اجراییه گرفته، سبب ورود خسارت به شما (از جمله هزینه‌های وکیل) شده است.

• مسئولیت افراد در پرونده شما:

  • فردی که چک را برخلاف توافق خرج کرده (امین):

    • مسئولیت اصلی و اولیه: این فرد مرتکب خیانت در امانت شده و عمل او ریشه اصلی تمامی مشکلات و خسارات وارده به شماست.
    • قابلیت مطالبه: شما قطعاً می‌توانید تمامی هزینه‌های وکیل و سایر خسارات وارده را از ایشان مطالبه کنید. دعوای کیفری خیانت در امانت نیز مؤید تقصیر و مسئولیت ایشان است.

  • دارنده نهایی چک که آن را برگشت زده و اجراییه گرفته است:

    • مسئولیت ثانویه (با شرایط): از آنجایی که دادگاه حقوقی به نفع شما رأی صادر کرده و اجراییه را باطل و چک را مسترد نموده، این امر نشان‌دهنده این است که اقدام دارنده نهایی برای برگشت زدن چک و اخذ اجراییه، در نهایت غیرموجه تشخیص داده شده است.
    • اثبات سوء نیت یا تقصیر: اگر بتوانید ثابت کنید که دارنده نهایی با علم به امانی بودن چک یا با سوء نیت آن را برگشت زده و اقدام به جلب شما کرده است، مسئولیت او در جبران خسارات وارده (از جمله هزینه‌های وکیل برای دفاع در برابر اقدامات او) محرز خواهد بود. حتی بدون اثبات سوء نیت، صرف اینکه اقدامات او منجر به ورود خسارت به شما شده و در نهایت دادگاه آن اقدامات را غیرموجه دانسته، می‌تواند مبنای مطالبه خسارت باشد.
    • توصیه: با توجه به رأی دادگاه حقوقی به نفع شما، مطالبه هزینه‌های وکیل از دارنده نهایی که خوانده پرونده حقوقی شما بوده، منطقی و قابل دفاع است.

• نحوه مطالبه:

  • بهترین راهکار این است که یک دادخواست جداگانه برای مطالبه خسارات دادرسی (شامل حق‌الوکاله وکیل و سایر هزینه‌ها) علیه هر دو نفر (فردی که چک را خرج کرده و دارنده نهایی) مطرح کنید.
  • دادگاه با بررسی مستندات و دلایل، میزان مسئولیت هر یک از خواندگان را تعیین و حکم مقتضی را صادر خواهد کرد. ممکن است هر دو نفر به صورت تضامنی یا به نسبت تقصیر خود مسئول شناخته شوند.

جمع‌بندی:

با توجه به توضیحات فوق و اصول حقوقی حاکم بر مسئولیت مدنی و جبران خسارات، شما این حق را دارید که تمامی هزینه‌های منطقی و مرتبط با این پرونده، از جمله حق‌الوکاله وکیل خود را از مسببین این اتفاق مطالبه نمایید. توصیه می‌شود این مطالبه را علیه هر دو نفر (فردی که چک را خرج کرده و دارنده نهایی) مطرح کنید تا دادگاه بر اساس مستندات و قوانین موجود، مسئولیت هر یک را تعیین نماید. این تحلیل بر اساس قوانین و رویه‌های قضایی فعلی جمهوری اسلامی ایران ارائه شده است.