قولنامه ای ملک خریدم و در سامانه کاتب ثبت نکردم آیا معتبر است ؟

اعتبار این قولنامه مشروط به «تاریخ صدور سند ملک» است؛ اگر سند ملک جدید (صادره پس از ۳ تیر ۱۴۰۳) باشد، قولنامه دستی بدون ثبت در سامانه «کاتب» در دادگاه‌ها و ادارات مطلقاً فاقد اعتبار است. بر اساس قانون جدید «الزام به ثبت رسمی معاملات»، قولنامه‌های عادی برای اسناد جدید دیگر سند مالکیت محسوب نمی‌شوند.

بررسی تخصصی و قانونی

با توجه به تصویب و اجرای قانون جدید و هشدارهای جدی وکیل اول، وضعیت معامله شما به شرح زیر تحلیل می‌شود:

• قانون الزام به ثبت رسمی (تحول بزرگ قانونی): مطابق قانون جدید، اسناد مالکیتی که از تاریخ ۳ تیر ۱۴۰۳ به بعد صادر شده‌اند (معروف به اسناد سبز رنگ)، صرفاً باید از طریق سامانه کاتب و دفاتر اسناد رسمی منتقل شوند. نوشتن قولنامه دستی (کاغذی) برای این املاک، هیچ اثر حقوقی برای انتقال مالکیت ندارد.
• خطر بزرگ برای خریدار: اگر ملک شما مشمول این قانون باشد و معامله را در سامانه کاتب ثبت نکرده باشید، دادگاه شما را به عنوان «مالک» نمی‌شناسد. در صورت بروز اختلاف، مراجع قضایی فقط می‌توانند حکم به بازگرداندن پول پرداختی (ثمن معامله) بدهند، نه تحویل ملک. با توجه به تورم، این یعنی ضرر هنگفت برای شما.
• وضعیت املاک با سند قدیمی: اگر سند ملک قدیمی (دفترچه‌ای یا تک‌برگ‌های قبل از تیر ۱۴۰۳) باشد، قولنامه دستی فعلاً اعتبار دارد، اما قانونگذار مهلتی (معمولاً ۲ سال) تعیین کرده تا این اسناد نیز در سامانه‌های الکترونیک ثبت شوند.
• اقدام فوری:
• فوراً به یک مشاور املاک معتبر که به سامانه «کاتب» متصل است مراجعه کنید.
• پیش‌نویس قرارداد را در سامانه ثبت کرده و جهت اخذ تاییدیه نهایی به دفترخانه اسناد رسمی ارسال کنید تا کد رهگیری قانونی دریافت نمایید.

این تحلیل بر مبنای «قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول» تدوین شده است و توصیه می‌شود برای جلوگیری از بین رفتن سرمایه‌تان، هرچه سریع‌تر نسبت به ثبت سیستمی معامله اقدام کنید.