ایا کارشناس رسمی میتواند از روی عکس نظر بدهد؟

اصولاً، کارشناس رسمی دادگستری برای تعیین خسارت خودرو باید بازدید فیزیکی از خودروی تصادفی به عمل آورد. با این حال، در شرایط خاص، مانند زمانی که خودرو قبل از کارشناسی تعمیر شده است، کارشناس می‌تواند با استناد به تصاویر واضح و مستند قبل از تعمیر و سایر مدارک، نظر کارشناسی خود را ارائه دهد، هرچند معمولاً بازدید فیزیکی (حتی از خودروی تعمیر شده) همچنان برای تکمیل و اعتبار گزارش توصیه می‌شود.

بررسی تخصصی و قانونی

رویه کارشناسی و اصول حقوقی مرتبط با ارزیابی خسارت خودرو، نکات زیر را شامل می‌شود:

• اصل بر بازدید فیزیکی:

  • رویه غالب و منطق کارشناسی حکم می‌کند که کارشناس برای ارزیابی دقیق و جامع میزان خسارت، باید خودروی آسیب‌دیده را از نزدیک و به صورت فیزیکی معاینه کند. این امر امکان بررسی جزئیات، عمق خسارت، قطعات آسیب‌دیده، تشخیص خسارات پنهان و تخمین دقیق هزینه‌های تعمیر را فراهم می‌آورد.
  • بازدید فیزیکی به کارشناس اجازه می‌دهد تا عوامل پنهان یا جزئیاتی که ممکن است در تصاویر مشخص نباشند را شناسایی کرده و از صحت و سقم ادعاها اطمینان حاصل کند.

• استثنائات و شرایط خاص (استناد به تصاویر):

  • خودروی تعمیر شده: در مواردی که خودروی تصادفی قبل از ارجاع به کارشناس، تعمیر شده باشد، کارشناس می‌تواند با تکیه بر تصاویر واضح و مستند از وضعیت خودرو قبل از تعمیر (به همراه فاکتورها و مدارک تعمیر)، نظر کارشناسی خود را ارائه دهد. در این حالت، معمولاً کارشناس خودروی تعمیر شده را نیز بازدید می‌کند تا از کیفیت تعمیرات و تطابق آن با خسارات اولیه اطمینان حاصل کند.
  • تکمیل مستندات: تصاویر می‌توانند به عنوان مستندات تکمیلی و پشتیبان برای گزارش کارشناسی مورد استفاده قرار گیرند، حتی در مواردی که بازدید فیزیکی صورت گرفته است.
  • عدم ممنوعیت صریح: اگرچه رویه معمول بر بازدید فیزیکی است، اما در قوانین و مقررات مربوط به کارشناسی، ممنوعیت صریحی برای استناد به تصاویر در شرایط خاص و با رعایت اصول کارشناسی وجود ندارد، مشروط بر اینکه کارشناس بتواند با تکیه بر آن تصاویر و سایر شواهد، به یک نتیجه قطعی و مستدل برسد.

• اهمیت نظر قطعی کارشناس:

  • در هر صورت، نظر نهایی کارشناس باید مستدل، مستند و قابل دفاع باشد. اگر کارشناس صرفاً بر اساس تصاویر به نتیجه‌ای برسد، باید دلایل کافی برای عدم نیاز به بازدید فیزیکی و کفایت تصاویر برای اظهارنظر دقیق را در گزارش خود ذکر کند.
  • معمولاً برای اعتبار بیشتر گزارش، حتی در صورت استفاده از تصاویر، کارشناس تلاش می‌کند تا حد امکان بازدید فیزیکی (حتی از خودروی تعمیر شده) را نیز انجام دهد تا جامعیت گزارش حفظ شود و ابهامی باقی نماند.

این تحلیل بر اساس رویه جاری کارشناسی و اصول حقوقی مرتبط با ارزیابی خسارت در نظام قضایی ایران ارائه شده است.