header_background
رأی وحدت رویه شماره 1799 حقوق نظامی جرایم و مراجع نظامی

رای وحدت رویه شماره 1799 مورخ 1341/04/09 هیات‌ عمومی دیوان ‌عالی ‌کشور

تاریخ رأی: 1341/04/09
مرجع صادرکننده: هیات عمومی دیوان عالی کشور
تحلیل اختصاصی رأی

این رأی چه می‌گوید و کجا کاربرد دارد؟

این بخش برای فهم سریع رأی تهیه شده است؛ متن رسمی و کامل رأی در ادامه صفحه قرار دارد.

رفتن مستقیم به متن رسمی رأی
مسئله حقوقی

در موضوع «صلاحیت مرجع رسیدگی»، مرجع صالح برای رسیدگی کدام است و رأی وحدت رویه شماره 1799 چه ضابطه‌ای برای تعیین صلاحیت مقرر کرده است؟

خلاصه رأی

بر پایه این رأی، با احراز صلاحیت دیوان عالی کشور نسبت به رسیدگی به پرونده ­های جزایی اعم از این که در دادرسی ارتش مطرح شده باشد و یا در محاکم عمومی، دیوان مزبور که طبق آیین دادرسی و کیفر ارتش با رعایت آیین دادرسی کیفری اقدام و رسیدگی می ­نماید و چون ماده 456 اصلاحی قانون آیین دادرسی کیفری وضعاً موخر و وارد بر ماده 275 قانون آیین دادرسی و کیفر ارتش می ­باشد و تکلیف را راجع به موارد عدم صلاحیت پس از نقض و ارجاع پرونده و رسیدگی مجدد را به مرجع صلاحیت­دار صریحاً تعیین می ­نماید.

کاربرد عملی رأی

کاربرد عملی رأی شماره 1799 مورخ 1341/04/09: پیش از طرح دعوا، ادامه رسیدگی یا ایراد صلاحیت، پرسش محوری این است که «در موضوع «صلاحیت مرجع رسیدگی»، مرجع صالح برای رسیدگی کدام است و رأی وحدت رویه شماره 1799 چه ضابطه‌ای برای تعیین صلاحیت مقرر کرده است؟». مرجع رسیدگی باید بر اساس ضابطه این رأی با وضعیت پرونده تطبیق داده شود. اعتبار فعلی مقررات مورد استناد رأی نیز باید متناسب با زمان و قانون حاکم بر پرونده جداگانه بررسی شود.

متن و مستندات رسمی رأی

متن رسمی رأی با ساختار بخش‌بندی‌شده

رای وحدت رویه شماره 1799 مورخ 1341/04/09 هیات‌ عمومی دیوان ‌عالی ‌کشور با احراز صلاحیت دیوان عالی کشور نسبت به رسیدگی به پرونده ­های جزایی اعم از این که در دادرسی ارتش مطرح شده باشد و یا در محاکم عمومی، دیوان مزبور که طبق آیین دادرسی و کیفر ارتش با رعایت آیین دادرسی کیفری اقدام و رسیدگی می ­نماید و چون ماده 456 اصلاحی قانون آیین دادرسی کیفری وضعاً موخر و وارد بر ماده 275 قانون آیین دادرسی و کیفر ارتش می ­باشد و تکلیف را راجع به موارد عدم صلاحیت پس از نقض و ارجاع پرونده و رسیدگی مجدد را به مرجع صلاحیت­دار صریحاً تعیین می ­نماید. بین احکام 17/4273-14/2/40 و 22/4400-29/10/39 شعبه هشتم دیوان عالی کشور و احکام شماره 6/4287 – 17/3/40 و 24/4432-21/10/30 شعبه 2 دیوان عالی کشور بعد از اظهارنظر بر غیر صالح بودن دادگاه ­های نظامی و صالح دانستن محاکم دادگستری از حیث ارجاع پرونده رویه مختلف اتخاذ گردیده است به این قرار که: الف- شعبه هشتم بعد از نقض حکم فرجام ­خواسته رسیدگی را به مراجع دادگستری ارجاع نموده است. ب- شعبه 2 دیوان عالی کشور بعد از نقضی رسیدگی را به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر دادگاه ­های نظامی ارجاع کرده است. دادستان کل با ارسال رونوشت مصدق احکام مذکور و با استناد به ماده واحده قانون وحدت رویه قضایی مصوب تیرماه 1328 بررسی و اتخاذ نظر را از هیات عمومی دیوان عالی کشور درخواست نموده است. موضوع مختلف­ فیه در هیات عمومی دیوان عالی کشور طرح گردیده و با کسب نظر دادستان کل که مبنی بر (صحیح بودن رای صادره از شعبه هشتم که صریحاً مرجع را تعیین کرده است.) بوده چنین رای داده ­اند: با احراز صلاحیت دیوان عالی کشور نسبت به رسیدگی به پرونده ­های جزایی اعم از این که در دادرسی ارتش مطرح شده باشد و یا در محاکم عمومی، دیوان مزبور که طبق آیین دادرسی و کیفر ارتش با رعایت آیین دادرسی کیفری اقدام و رسیدگی می ­نماید و چون ماده 456 اصلاحی قانون آیین دادرسی کیفری وضعاً موخر و وارد بر ماده 275 قانون آیین دادرسی و کیفر ارتش می ­باشد و تکلیف را راجع به موارد عدم صلاحیت پس از نقض و ارجاع پرونده و رسیدگی مجدد را به مرجع صلاحیت­دار صریحاً تعیین می ­نماید بنابراین حکم شعبه هشتم دیوان عالی کشور مبنی بر احاله امر به مقام صالح بعد از نقض به اتفاق آراء ابرام می ­شود. این رای به دستور ماده واحده قانون وحدت رویه قضایی مصوب تیرماه 1328 برای دادگا ه­ها لازم الاتباع است.