header_background
رأی وحدت رویه شماره 938 حقوق نظامی جرایم و مراجع نظامی

رای وحدت رویه شماره 938 مورخ 1331/03/19 هیات‌ عمومی دیوان ‌عالی ‌کشور

تاریخ رأی: 1331/03/19
مرجع صادرکننده: هیات عمومی دیوان عالی کشور
تحلیل اختصاصی رأی

این رأی چه می‌گوید و کجا کاربرد دارد؟

این بخش برای فهم سریع رأی تهیه شده است؛ متن رسمی و کامل رأی در ادامه صفحه قرار دارد.

رفتن مستقیم به متن رسمی رأی
مسئله حقوقی

در موضوع «جرایم و مراجع نظامی»، امکان و حدود اعتراض، تجدیدنظر، فرجام یا اعاده دادرسی طبق رأی وحدت رویه شماره 938 چگونه تعیین می‌شود؟

خلاصه رأی

بر پایه این رأی، محکومین در دادگاه‌های حکومت نظامی موقت نمی‌توانند از استفاده از ماده 466 قانون اصول محاکمات جزایی محروم شوند. همچنین، ماده 281 قانون دادرسی و کیفر ارتش به احکام دادگاه‌های نظامی موقت اعمال نمی‌شود. ماده 25 آیین‌نامه حکومت نظامی موقت بیان می‌کند که مقررات دادرسی و کیفر ارتش تا جایی که با این آیین‌نامه تضاد نداشته باشد، در دادگاه‌های نظامی موقت اجرا می‌شود، اما این شامل دیوان‌عالی کشور نمی‌شود. بنابراین، برای درخواست اعاده دادرسی از احکام دادگاه‌های نظامی موقت، رعایت ماده 281 قانون دادرسی و کیفر ارتش الزامی نیست.

کاربرد عملی رأی

کاربرد عملی رأی شماره 938 مورخ 1331/03/19: پیش از ثبت اعتراض، تجدیدنظر یا فرجام، پرسش محوری این است که «در موضوع «جرایم و مراجع نظامی»، امکان و حدود اعتراض، تجدیدنظر، فرجام یا اعاده دادرسی طبق رأی وحدت رویه شماره 938 چگونه تعیین می‌شود؟». نوع تصمیم، مهلت و مرجع اعتراض باید با ضابطه این رأی سنجیده شود. اعتبار فعلی مقررات مورد استناد رأی نیز باید متناسب با زمان و قانون حاکم بر پرونده جداگانه بررسی شود.

متن و مستندات رسمی رأی

متن رسمی رأی با ساختار بخش‌بندی‌شده

رای وحدت رویه شماره 938 مورخ 1331/03/19 هیات‌ عمومی دیوان ‌عالی ‌کشور محکومین در دادگاه‌های حکومت نظامی موقت نمی‌توانند از استفاده از ماده 466 قانون اصول محاکمات جزایی محروم شوند. همچنین، ماده 281 قانون دادرسی و کیفر ارتش به احکام دادگاه‌های نظامی موقت اعمال نمی‌شود. ماده 25 آیین‌نامه حکومت نظامی موقت بیان می‌کند که مقررات دادرسی و کیفر ارتش تا جایی که با این آیین‌نامه تضاد نداشته باشد، در دادگاه‌های نظامی موقت اجرا می‌شود، اما این شامل دیوان‌عالی کشور نمی‌شود. بنابراین، برای درخواست اعاده دادرسی از احکام دادگاه‌های نظامی موقت، رعایت ماده 281 قانون دادرسی و کیفر ارتش الزامی نیست. رای و‌حدت رو‌یه 938 - 1331/03/19 درخواست اعاده دادرسی از احکام دادگاه نظامی موقت علاوه بر اینکه موجب و مجوزی برای محروم نمودن محکومین در دادگاه حکومت نظامی موقت از استفاده از ماده 466 قانون اصول محاکمات جزایی دیده نمی‌شود، گذشته از اینکه برای اشتمال دستور ماده 281 قانون دادرسی و کیفر ارتش نسبت به غیر احکام دادگاه نظامی غیر موقت جهت و امر قانونی در دست نمی‌باشد، ماده 25 آیین‌نامه حکومت نظامی موقت نیز بیش از این اشعار ندارد که مقررات قانونی دادرسی و کیفر ارتش تا آنجایی که با آیین‌نامه منافات ندارد در دادسراها و دادگاه‌های نظامی موقت لازم‌الرعایه می‌باشد که البته این حکم شامل دیوان‌عالی کشور نخواهد بود، بنابراین همانطور که شعبه هشتم دیوان‌عالی کشور استدلال نموده برای امکان طرح دادخواست اعاده دادرسی نسبت به احکام صادره از دادگاه‌های نظامی موقت، رعایت دستور ماده 281 قانون دادرسی و کیفر ارتش لازم نخواهد بود.