آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور
هر رأی همراه با عنوان رسمی، خلاصه اختصاصی، کاربرد عملی، دستهبندی موضوعی و روابط مستقیم با مواد قانونی، نظریات مشورتی و آرای مرتبط ارائه شده است.
رای وحدت رویه شماره 852 مورخ 1403/06/20 هیات عمومی دیوان عالی کشور
بر پایه این رأی، هرگاه شخصی مالی را با سند عادی به دیگری انتقال دهد و سپس با علم به اینکه مال متعلق به او نیست، بدون مجوّز قانونی آن را نزد بانک یا مرجع قضایی یا هر شخص دیگری در رهن یا وثیقه قرار دهد، رفتار مرتکب مشمول ماده دوّم قانون مجازات اشخاصی که مال غیر را به عوض مال خود معرفی مینمایند مصوّب 1308، تلقّی و به مجازات شروع به کلاهبرداری محکوم میشود. بنابراین رای شعبه سیویکم دادگاه تجدیدنظر استان فارس تا حدّی ک…
کاربرد عملی رأی شماره 852 مورخ 1403/06/20: پیش از ثبت اعتراض، تجدیدنظر یا فرجام، پرسش محوری این است که «در موضوع «کلاهبرداری»، امکان و حدود اعتراض، تجدیدنظر، فرجام یا اعاده دادرسی طبق رأی وحدت رویه شماره 852 چگونه تعیین میشود؟». نوع تصمیم، مهلت و مرجع اعتراض باید با ضابطه این رأی سنجیده شود. اعتبار…
رای وحدت رویه شماره 799 مورخ 1399/07/15 هیات عمومی دیوان عالی کشور
بر پایه این رأی، در موارد شرکت در سرقت، مسئولیت هر یک از سارقان در رد مال به میزان مالی است که تحصیل کرده است و دادگاه در اجرای ماده 667 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 و ماده 214 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و ماده 19 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 حدود مسئولیت هر یک از سارقان را بر همین اساس مشخص میکند و اگر میزان مال تحصیل شده توسط هر یک از سارقان معلوم نباشد، با توجه به اصل تساوی مسئولیت که از جمله در مواد 453…
کاربرد عملی رأی شماره 799 مورخ 1399/07/15: پیش از ثبت اعتراض، تجدیدنظر یا فرجام، پرسش محوری این است که «در موضوع «شرکت و امور تجاری»، امکان و حدود اعتراض، تجدیدنظر، فرجام یا اعاده دادرسی طبق رأی وحدت رویه شماره 799 چگونه تعیین میشود؟». نوع تصمیم، مهلت و مرجع اعتراض باید با ضابطه این رأی سنجیده شود.…
رای وحدت رویه شماره 774 مورخ 1398/01/20 هیات عمومی دیوان عالی کشور
بر پایه این رأی، قانونگذار در ماده 21 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394/4/23، در مقام تعیین مجازات برای انتقال دهندگان مال با انگیزه فرار از دین، به تعیین جزای نقدی معادل نصف محکومٌبه و استیفای محکومٌبه از محل آن تصریح کرده است و نیز سایر قراین موجود در قانون مزبور کلاً بر لزوم سبق محکومیت قطعی مدیون و سپس، انتقال مال از ناحیه وی با انگیزه فرار از دین دلالت دارند که در این صورت موضوع دارای جنبه کیفری است…
کاربرد عملی رأی شماره 774 مورخ 1398/01/20: پیش از ثبت اعتراض، تجدیدنظر یا فرجام، پرسش محوری این است که «در موضوع «جرایم علیه اموال و مالکیت»، امکان و حدود اعتراض، تجدیدنظر، فرجام یا اعاده دادرسی طبق رأی وحدت رویه شماره 774 چگونه تعیین میشود؟». نوع تصمیم، مهلت و مرجع اعتراض باید با ضابطه این رأی سنج…
رای وحدت رویه شماره 729 مورخ 1391/12/1 هیات عمومی دیوان عالی کشور
بر پایه این رأی، در صلاحیت محلی، اصل صلاحیت دادگاه محل وقوع جرم است و این اصل در قانون جرایم رایانه ای نیز - مستفاد از ماده 29 - مورد تاکید قانون گذار قرار گرفته، بنابراین در جرم کلاهبرداری مرتبط با رایانه هرگاه تمهید مقدمات و نتیجه حاصل از آن در حوزه های قضایی مختلف صورت گرفته باشد، دادگاهی که بانک افتتاح کننده حساب زیان دیده از بزه که پول به طور متقلبانه از آن برداشت شده در حوزه آن قرار دارد صالح به رسیدگی است. بنا…
کاربرد عملی رأی شماره 729 مورخ 1391/12/01: پیش از طرح دعوا، ادامه رسیدگی یا ایراد صلاحیت، پرسش محوری این است که «در موضوع «کلاهبرداری»، مرجع صالح برای رسیدگی کدام است و رأی وحدت رویه شماره 729 چه ضابطهای برای تعیین صلاحیت مقرر کرده است؟». مرجع رسیدگی باید بر اساس ضابطه این رأی با وضعیت پرونده تطبیق…
رای وحدت رویه شماره 696 مورخ 1385/9/14 هیات عمومی دیوان عالی کشور
بر پایه این رأی، تعریف تعزیرات شرعی در تبصره یک ماده 2 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری مصوب سال 1378 مندرج است و مطابق ماده 17 قانون مجازات اسلامی کیفرهای بازدارنده تادیب یا عقوبتی است که از طرف حکومت به منظور حفظ نظم و مراعات مصلحت اجتماع مقرر میگردد. نظر به اینکه قانونگذار انتقال مال غیر را با علم به اینکه مال غیر است، در حکم کلاهبرداری و مشمول مجازات آن دانسته و اقدام به این امر نیز م…
کاربرد عملی رأی شماره 696 مورخ 1385/09/14: پیش از ثبت اعتراض، تجدیدنظر یا فرجام، پرسش محوری این است که «در موضوع «کلاهبرداری»، امکان و حدود اعتراض، تجدیدنظر، فرجام یا اعاده دادرسی طبق رأی وحدت رویه شماره 696 چگونه تعیین میشود؟». نوع تصمیم، مهلت و مرجع اعتراض باید با ضابطه این رأی سنجیده شود. اعتبار…
رای وحدت رویه شماره 674 مورخ 1384/01/30 هیات عمومی دیوان عالی کشور
بر پایه این رأی، به موجب ماده 39 قانون اصلاح قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب مواد 235 و 268 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری فسخ شده و صرفاً بر طبق ماده 32 آیین نامه اصلاحی قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب و اصلاحات بعدی مصوب 1381/1/9 رئیس قوه قضائیه در حوزه های که دادسرا تشکیل نگردیده به رئیس حوزه قضایی اجازه داده شده در صورتی که حکم کیفری را خلاف بین قانون یا شرع تشخیص دهد پر…
کاربرد عملی رأی شماره 674 مورخ 1384/01/30: در ارزیابی عنوان اتهام، مسئولیت یا نتیجه کیفری، پرسش محوری این است که «رأی وحدت رویه شماره 674 درباره عنوان، مسئولیت یا اثر کیفری «اجرای احکام» چه قاعدهای مقرر کرده است؟». وقایع پرونده و شرایط قانونی باید با معیار مقرر در این رأی تطبیق داده شود. اعتبار فعل…
رای وحدت رویه شماره 635 مورخ 1378/04/08 هیات عمومی دیوان عالی کشور
بر پایه این رأی، به صراحت ماده 41 قانون مجازات اسلامی، شروع به جرم در صورتی جرم و قابل مجازات است که در قانون پیش بینی و به آن اشاره شده باشد و در فصل مربوط به سرقت و ربودن مال غیر فقط شروع به سرقتهای موضوع مواد 651 الی 654 جرم شناخته شده است و در غیر موارد مذکور از جمله ماده 656 قانون مزبور به جهت عدم تصریح در قانون، جرم نبوده وقابل مجازات نمیباشد مگر آن که عمل انجام شده جرم باشد که در این صورت منحصراً به مجازات…
کاربرد عملی رأی شماره 635 مورخ 1378/04/08: در ارزیابی عنوان اتهام، مسئولیت یا نتیجه کیفری، پرسش محوری این است که «رأی وحدت رویه شماره 635 درباره عنوان، مسئولیت یا اثر کیفری «سرقت و جرایم علیه اموال» چه قاعدهای مقرر کرده است؟». وقایع پرونده و شرایط قانونی باید با معیار مقرر در این رأی تطبیق داده شود…
رای وحدت رویه شماره 513 مورخ 1375/10/18 هیات عمومی دیوان عالی کشور
بر پایه این رأی، مقصود قانونگذار از وضع ماده 31 قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب مصوب 1373/4/15 مجلس شورای اسلامی به قرینه عبارات مذکور در آن ممانعت از تضییع حقوق افراد و جلوگیری از اجرای احکامی است که به تشخیص دادستان کل کشور مغایر قانون و یا موازین شرعی انور اسلام صادر شده است و چنین احکامی اعم است از آنکه موجب عدم دسترسی به حقوق شرعی و قانونی افراد باشد و یا آنان را برخلاف حق به تادیه مال و یا انجام امری مکل…
کاربرد عملی رأی شماره 513 مورخ 1375/10/18: در ارزیابی عنوان اتهام، مسئولیت یا نتیجه کیفری، پرسش محوری این است که «رأی وحدت رویه شماره 513 درباره عنوان، مسئولیت یا اثر کیفری «دیه» چه قاعدهای مقرر کرده است؟». وقایع پرونده و شرایط قانونی باید با معیار مقرر در این رأی تطبیق داده شود. اعتبار فعلی مقررات…
رای وحدت رویه شماره 591 مورخ 1373/01/16 هیات عمومی دیوان عالی کشور
بر پایه این رأی، خیانت در امانت از جرایم مضر به حقوق خصوصی و مصالح عمومی است. رضایت مدعی خصوصی یا استرداد شکایت موضوع حق الناس را درجرم مزبور منتفی می سازد لیکن به ضرورت مصلحت جامعه و حفظ نظم عمومی تعزیر شرعی یا حکومتی مجرم لازم است- بنابراین رای شعبه 148 دادگاه کیفری یک تهران که در نتیجه با این نظر مطابقت دارد صحیح تشخیص می شود. این رای بر طبق ماده 3 از مواد اضافه شده به قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1337 از طرف د…
کاربرد عملی رأی شماره 591 مورخ 1373/01/16: در ارزیابی عنوان اتهام، مسئولیت یا نتیجه کیفری، پرسش محوری این است که «رأی وحدت رویه شماره 591 درباره عنوان، مسئولیت یا اثر کیفری «جرایم علیه اموال و مالکیت» چه قاعدهای مقرر کرده است؟». وقایع پرونده و شرایط قانونی باید با معیار مقرر در این رأی تطبیق داده ش…
رای وحدت رویه شماره 530 مورخ 1368/12/01 هیات عمومی دیوان عالی کشور
بر پایه این رأی، در جرم سرقت اگرچه رضایت صاحب مال یا انصراف او از تعقیب شکایت در مراحل قبل از دادگاه و رفع الیالحاکم موجب سقوط حد شرعی یا تعزیر میشود ولی از لحاظ اخلال در امنیت جامعه و سلب آسایش عمومی به مستفاد از فتوای حضرت امام رضوانا... تعالی علیه به شرح مساله 12 از مجموعه استفتائات دادگاه های کیفری که به این عبارت می باشد: اگر برای حفظ نظم لازم میداند (حاکم شرع) یا اگر از قرائن به دست می آید که اگر تعزیر…
کاربرد عملی رأی شماره 530 مورخ 1368/12/01: در ارزیابی عنوان اتهام، مسئولیت یا نتیجه کیفری، پرسش محوری این است که «رأی وحدت رویه شماره 530 درباره عنوان، مسئولیت یا اثر کیفری «سرقت و جرایم علیه اموال» چه قاعدهای مقرر کرده است؟». وقایع پرونده و شرایط قانونی باید با معیار مقرر در این رأی تطبیق داده شود…
رای وحدت رویه شماره 52 مورخ 1363/11/01 هیات عمومی دیوان عالی کشور
بر پایه این رأی، چون شیوع جرم کلاهبرداری موضوع ماده 116 قانون مجازات اسلامی تعزیرات در رابطه با حقوق عمومی و نظم و امنیت جامعه و آسایش عامه دارای چنان اثر عمیق نامطلوب و فزایندهای است که ایجاب می نماید اعم از اینکه شاکیان یا مدعیان خصوصی درخواست تعقیب و اقامه ی دعوی کرده یا نکرده باشند دادستان مرتکبین آن را تعقیب و به کیفر برساند و این امر مستلزم آن است که تعقیب و مجازات مرتکبین چنین جرمی صرفاً مبتنی بر تقاضای…
کاربرد عملی رأی شماره 52 مورخ 1363/11/01: در ارزیابی عنوان اتهام، مسئولیت یا نتیجه کیفری، پرسش محوری این است که «رأی وحدت رویه شماره 52 درباره عنوان، مسئولیت یا اثر کیفری «کلاهبرداری» چه قاعدهای مقرر کرده است؟». وقایع پرونده و شرایط قانونی باید با معیار مقرر در این رأی تطبیق داده شود. اعتبار فعلی م…
رای وحدت رویه شماره 10 مورخ 1355/07/21 هیات عمومی دیوان عالی کشور
بر پایه این رأی، به طوری که از اطلاق و عموم ماده 262 قانون کیفر عمومی مستفاد می گردد ارتکاب اعمال مذکور در آن ماده در صورتی که مقرون به قصد اضرار و یا جلب منافع غیرمجاز با سوء نیت باشد قابل تعقیب و مجازات است هرچند مالکیت اموال موضوع جرم مشمول ماده فوق به طور اشتراک و اشاعه باشد. این رای طبق ماده واحده قانون وحدت رویه مصوب سال 1328 در موارد مشابه لازم الاتباع است.
کاربرد عملی رأی شماره 10 مورخ 1355/07/21: در ارزیابی عنوان اتهام، مسئولیت یا نتیجه کیفری، پرسش محوری این است که «رأی وحدت رویه شماره 10 درباره عنوان، مسئولیت یا اثر کیفری «طلاق» چه قاعدهای مقرر کرده است؟». وقایع پرونده و شرایط قانونی باید با معیار مقرر در این رأی تطبیق داده شود. اعتبار فعلی مقررات…
رای وحدت رویه شماره 2902 مورخ 1344/07/28 هیات عمومی دیوان عالی کشور
بر پایه این رأی، چون بین شعب دیوان کشور برای تعیین اشخاصی که مشمول تبصره سوم از ماده واحده قانون تشدید مجازات سارقین مسلح مصوب نهم تیرماه 33 میشوند اختلاف نظر حاصل شده اکثریت هیات عمومی دیوان عالی کشور با توجه به این که طبق اصل 71 متمم قانون اساسی محاکم دادگستری مرجع رسمی تظلمات دعاوی قرار داده شده و مستثنیات این اصل باید منحصر به موارد مسلم مورد نظر مقنن باشد و با توجه به تبصره 1 از ماده 431 قانون آیین دادرسی کیفری…
کاربرد عملی رأی شماره 2902 مورخ 1344/07/28: در ارزیابی عنوان اتهام، مسئولیت یا نتیجه کیفری، پرسش محوری این است که «رأی وحدت رویه شماره 2902 درباره عنوان، مسئولیت یا اثر کیفری «سرقت و جرایم علیه اموال» چه قاعدهای مقرر کرده است؟». وقایع پرونده و شرایط قانونی باید با معیار مقرر در این رأی تطبیق داده ش…
رای وحدت رویه شماره 9994 مورخ 1338/01/30 هیات عمومی دیوان عالی کشور
بر پایه این رأی، بر طبق ذیل قسمت سوم از ماده 25 قانون کیفر عمومی مجازات کسانی که بیش از دو سابقه محکومیت برای دزدی و یا کلاهبرداری دارند علاوه بر حبس با اعمال شاقه توقف اجباری در یکی از نقاطی که ازطرف دولت تعیین میگردد نیز است و چون مجازات اخیر مجازاتی است که به این قبیل متهمین تخصیص یافته تخفیف اصل مجازات و تبدیل آن به مجازات اخف تاثیری در مجازات توقف اجباری که یک مجازات تکمیلی است نداشته و تعیین آن الزامی است. بر…
کاربرد عملی رأی شماره 9994 مورخ 1338/01/30: در ارزیابی عنوان اتهام، مسئولیت یا نتیجه کیفری، پرسش محوری این است که «رأی وحدت رویه شماره 9994 درباره عنوان، مسئولیت یا اثر کیفری «کلاهبرداری» چه قاعدهای مقرر کرده است؟». وقایع پرونده و شرایط قانونی باید با معیار مقرر در این رأی تطبیق داده شود. اعتبار فع…